Jedwali la Yaliyomo
- 1. Utangulizi
- 2. Malengo Yanayobadilika ya ELT: Mtazamo wa Kijamii-Kitamaduni na Kijamii-Kisiasa
- 3. Kuibuka kwa Mawasiliano Kati ya Tamaduni
- 4. Mijadala Muhimu: Ni Utamaduni Gani Kufundisha?
- 5. Maendeleo ya Baadaye
- 6. Ufahamu wa Msingi, Mtiririko wa Mantiki, Nguvu na Udhaifu, Maarifa Yanayotekelezeka
- 7. Uchambuzi wa Asili
- 8. Maelezo ya Kiufundi na Uundaji wa Hisabati
- 9. Matokeo ya Majaribio na Maelezo ya Mchoro
- 10. Mfumo wa Uchambuzi: Mfano wa Kesi
- 11. Matumizi na Maelekezo ya Baadaye
- 12. Marejeleo
1. Utangulizi
Sura hii ya Kramsch na Zhu Hua (2016) inachunguza kwa kina uhusiano unaobadilika kati ya lugha na utamaduni katika Ufundishaji wa Lugha ya Kiingereza (ELT). Inahoji kuwa ELT, iliyowahi kuzingatiwa kama ustadi usio na utamaduni kwa fursa za kiuchumi, imelazimika kukabiliana na utamaduni kutokana na utandawazi, siasa za utambulisho, na madarasa yenye tamaduni mbalimbali. Waandishi wanapendekeza kuwa utamaduni si seti tuli ya sifa za kitaifa bali ni mfumo wa nguvu wa viwango vya pamoja, mitazamo, na mawazo ndani ya jamii za mazungumzo. Wanaanzisha dhana ya 'lughautamaduni' (Risager, 2007) kuangazia utegemezi wa pamoja wa lugha na utamaduni, wakikataa uwili wa asili na utengano mkali.
2. Malengo Yanayobadilika ya ELT: Mtazamo wa Kijamii-Kitamaduni na Kijamii-Kisiasa
Kihistoria, ELT ya baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia ilitanguliza mbinu za utendaji na mawasiliano kulingana na ufikiaji wa kidemokrasia na uhuru wa mtu binafsi. Mbinu hii ilionekana kuwa ya ulimwengu wote, ikiwachukulia wanafunzi kama watendaji wenye mantiki. Hata hivyo, mwisho wa Vita Baridi na utandawazi ulifichua udhaifu wa mtindo huu. Waandishi wanaona kuwa mazungumzo ya maana katika ufundishaji wa lugha kwa mawasiliano (CLT) mara nyingi yalikuwa na mipaka ya maana ya rejeleo au hali, yakipuuza vipimo vya kitamaduni na kiitikadi. Widdowson (1994) alitetea 'umiliki' wa mwanafunzi wa Kiingereza, akipinga kanuni za wazungumzaji asilia, lakini mtazamo huu pia ulizua maswali kuhusu viwango gani vya kitamaduni vinavyotumika.
3. Kuibuka kwa Mawasiliano Kati ya Tamaduni
Nyanja ya Mawasiliano Kati ya Tamaduni (IC) iliibuka kama jibu la hitaji la kufundisha utamaduni katika ELT. IC inalenga kukuza uwezo wa wanafunzi wa kupatanisha kati ya tamaduni, badala ya kupata tu kanuni za wazungumzaji asilia. Mabadiliko haya yanalingana na dhana ya 'mzungumzaji kati ya tamaduni' (Byram, 1997), ambaye ana ujuzi wa ugunduzi, tafsiri, na ufahamu muhimu wa kitamaduni. Waandishi wanasisitiza kuwa IC katika ELT lazima iende zaidi ya ukweli wa kitamaduni wa kiwango cha utalii ili kushughulikia mienendo ya nguvu, mazungumzo ya utambulisho, na vipimo vya kimaadili vya mikutano kati ya tamaduni.
4. Mijadala Muhimu: Ni Utamaduni Gani Kufundisha?
Mjadala mkuu ni ni tamaduni gani (au tamaduni zipi) zijumuishwe katika mitaala ya ELT. Chaguzi ni pamoja na: tamaduni za kitaifa (Uingereza, Marekani, India, Singapore), utamaduni wa biashara wa kimataifa, utamaduni wa mtandao, au tamaduni mbalimbali za wanafunzi wenyewe. Waandishi wanatetea mbinu ya 'nafasi ya tatu' (Kramsch, 1993), ambapo wanafunzi hawakubali tu utamaduni lengwa bali wanaendeleza mtazamo muhimu na wa kutafakari unaowaruhusu kuvinjari viambatisho vingi vya kitamaduni. Mbinu hii inakubali ukweli wa lugha nyingi na tamaduni nyingi za madarasa ya kisasa na asili ya kubadilika na mchanganyiko ya utambulisho katika ulimwengu uliotandawaziwa.
5. Maendeleo ya Baadaye
Maelekezo ya baadaye ni pamoja na: (a) kuunganisha ujuzi wa kidijitali na mabadilishano ya kati ya tamaduni mtandaoni; (b) kushughulikia jukumu la Kiingereza kama lugha ya mawasiliano ya kimataifa (ELF) katika mawasiliano kati ya tamaduni; (c) kuendeleza zana za tathmini kwa ajili ya umahiri kati ya tamaduni; na (d) kujumuisha ufundishaji muhimu kuchunguza jinsi ELT inavyoweza kuendeleza au kupinga ukosefu wa usawa wa kijamii. Waandishi wanatoa wito wa mwelekeo wa 'lugha mbalimbali na tamaduni mbalimbali' (MLA, 2007) unaowaandaa wanafunzi kwa ugumu wa mawasiliano ya ulimwengu halisi.
6. Ufahamu wa Msingi, Mtiririko wa Mantiki, Nguvu na Udhaifu, Maarifa Yanayotekelezeka
Ufahamu wa Msingi: Hoja kuu ya PDF ni kwamba ELT lazima iachane na hekaya yake ya 'kutokuwa na utamaduni' na ikumbatie mtazamo wa nguvu na muhimu wa utamaduni kama mfumo wa mawazo ya pamoja na mahusiano ya nguvu. Dhana ya 'lughautamaduni' ndiyo mchango mkuu wa kiakili.
Mtiririko wa Mantiki: Hoja inasonga kutoka mazingira ya kihistoria (CLT ya baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia) hadi changamoto za kisasa (utandawazi, utambulisho), kisha hadi masuluhisho ya kinadharia (IC, nafasi ya tatu), na hatimaye kwa athari za vitendo. Hii ni maendeleo thabiti, ya kitaaluma.
Nguvu na Udhaifu: Nguvu: Sura inatoa uhakiki wa kina, wenye msingi wa kinadharia wa mapungufu ya kitamaduni ya ELT. Inaunganisha kwa mafanikio isimu tumizi na masomo ya kati ya tamaduni. Udhaifu: Sura ni ya kiwango fulani ya kufikirika na haina mifano thabiti, ya hatua kwa hatua ya kielimu kwa walimu. Pia inapuuza upinzani kutoka kwa taasisi na watunga sera wanaopendelea vigezo vinavyoweza kupimika, 'visivyo na utamaduni' vya ufasaha wa lugha.
Maarifa Yanayotekelezeka: Kwa watendaji: (1) Badilisha 'vidonge vya utamaduni' na matukio muhimu na kazi za ethnografia. (2) Tumia nyenzo za lugha nyingi na njia nyingi zinazoakisi Kiingereza cha kimataifa. (3) Unda tathmini zinazotathmini upatanishi kati ya tamaduni, si tu usahihi wa sarufi. (4) Tetea mabadiliko ya mtaala yanayotambua utamaduni kama sehemu ya msingi, si ya hiari, ya ELT.
7. Uchambuzi wa Asili
Sura ya Kramsch na Zhu Hua ni uhakiki muhimu wa itikadi ya 'kutokuwa na utamaduni' katika ELT, lakini lazima isomwe pamoja na tafiti za majaribio za mazoezi ya darasani. Kwa mfano, utafiti wa Byram (1997) kuhusu umahiri wa mawasiliano kati ya tamaduni unatoa mfumo wa vitendo unaokamilisha msimamo wao wa kinadharia. Hata hivyo, msisitizo wa sura hiyo kwenye 'lughautamaduni' una hatari ya kuufanya utamaduni kuwa kitu kisichobadilika ikiwa hautawekwa katika utendaji kwa uangalifu. Ufahamu muhimu kutoka kwa nyanja pana ya upataji wa lugha ya pili (SLA) ni kwamba utamaduni si 'nyongeza' tu bali umepachikwa katika kila chaguo la lugha, kutoka kwa pragmatiki hadi muundo wa mazungumzo (Kasper & Rose, 2002). Wito wa waandishi wa 'nafasi ya tatu' unalingana na mitazamo ya baada ya muundo wa utambulisho kama kitu kinachobadilika na kujadiliwa (Norton, 2013). Hata hivyo, sura ingefaidika na mjadala wazi zaidi wa jinsi mienendo ya nguvu—kama vile utawala wa kanuni za 'mzungumzaji asilia' katika upimaji (kwa mfano, IELTS, TOEFL)—inavyozuia uwezo wa walimu kutekeleza mawazo haya. Kwa maoni yangu, mchango unaotekelezeka zaidi ni mabadiliko kutoka kufundisha 'kuhusu' utamaduni hadi kufundisha 'kupitia' utamaduni, ambapo wanafunzi hujihusisha katika tafakuri muhimu juu ya mazoea yao wenyewe na ya wengine ya kuunda maana. Hili linahitaji kufikiria upya kwa kina mafunzo ya walimu, kutoka kuzingatia mbinu hadi kuzingatia usikivu kati ya tamaduni na ufundishaji muhimu.
8. Maelezo ya Kiufundi na Uundaji wa Hisabati
Ingawa sura ni ya kimaadili, tunaweza kuiga uhusiano kati ya lugha (L), utamaduni (C), na utambulisho (I) kama mfumo wa nguvu. Hebu $L(t)$ iwakilishe umahiri wa lugha kwa wakati $t$, $C(t)$ iwakilishe ufahamu wa kitamaduni, na $I(t)$ iwakilishe nafasi ya utambulisho. Mwingiliano unaweza kuonyeshwa kama:
$$\frac{dI}{dt} = \alpha \cdot L(t) \cdot C(t) - \beta \cdot I(t)$$
ambapo $\alpha$ ni kiwango cha ujumuishaji wa lugha na utamaduni katika utambulisho, na $\beta$ ni kiwango cha kupungua kwa uthabiti wa utambulisho. Hii inapendekeza kuwa mabadiliko ya utambulisho yanalingana na bidhaa ya lugha na utamaduni, ikimaanisha kuwa kufundisha lugha bila utamaduni ($C=0$) hakusababishi mabadiliko yoyote ya utambulisho, jambo ambalo linalingana na uhakiki wa waandishi wa ELT 'isiyo na utamaduni'.
9. Matokeo ya Majaribio na Maelezo ya Mchoro
Ingawa sura haitoi majaribio asilia, tunaweza kuelezea mchoro wa dhana: Kielelezo 1: Mtindo wa 'Nafasi ya Tatu' wa Umahiri Kati ya Tamaduni. Mchoro unaonyesha miduara mitatu inayopishana: 'Utamaduni wa Mwanafunzi' (chini kushoto), 'Utamaduni Lengwa' (chini kulia), na 'Nafasi ya Tatu' (juu katikati). Mishale inaonyesha kuwa mwanafunzi haendi kutoka utamaduni mmoja hadi mwingine bali anaendeleza nafasi mpya, mchanganyiko ya ufahamu muhimu. Eneo la kupishana linaitwa 'Upatanishi Kati ya Tamaduni'. Mtindo huu unawakilisha kwa macho hoja ya waandishi kwamba ELT inapaswa kulenga lengo la mageuzi, si la kufyonza.
10. Mfumo wa Uchambuzi: Mfano wa Kesi
Kesi: Kufundisha Mikakati ya Ombi katika Darasa la ELT lenye Tamaduni Mbalimbali
Muktadha: Darasa la ELT la chuo kikuu London lenye wanafunzi kutoka China, Saudi Arabia, Brazil, na Poland. Mwalimu anatumia mbinu ya 'tukio muhimu'.
Hatua ya 1: Wanafunzi wanacheza jukumu la hali ya ombi (kwa mfano, kumwomba profesa nyongeza ya muda).
Hatua ya 2: Wanalinganisha mikakati yao: Wanafunzi wa China hutumia fomu zisizo za moja kwa moja, za kuokoa uso; Wanafunzi wa Saudi Arabia hutumia salamu za kina; Wanafunzi wa Brazil hutumia lugha ya moja kwa moja, isiyo rasmi; Wanafunzi wa Poland hutumia maombi rasmi, ya moja kwa moja.
Hatua ya 3: Mwalimu anawezesha mjadala kuhusu jinsi tofauti hizi zinavyoakisi maadili ya kitamaduni (kwa mfano, umbali wa nguvu, ubinafsi dhidi ya ujamaa).
Hatua ya 4: Wanafunzi wanatafakari jinsi wanavyoweza kubadilisha mikakati yao katika miktadha tofauti bila kupoteza utambulisho wao wenyewe wa kitamaduni.
Matokeo: Wanafunzi wanaendeleza ujuzi wa 'upatanishi kati ya tamaduni', si tu kanuni za wazungumzaji asilia.
11. Matumizi na Maelekezo ya Baadaye
Ufahamu wa sura hiyo unaonyesha maelekezo kadhaa ya baadaye: (1) AI na Kujifunza Kati ya Tamaduni: Kutumia chatbots zinazoendeshwa na AI kuiga mikutano kati ya tamaduni na kutoa maoni juu ya chaguzi za pragmatiki. (2) Mipango ya Kubadilishana Mtandaoni: Kuongeza kiwango cha miradi ya ushirikiano wa simu (kwa mfano, COIL) inayowaunganisha wanafunzi katika tamaduni mbalimbali. (3) Ujuzi Muhimu wa Dijitali: Kufundisha wanafunzi kuchambua jinsi utamaduni unavyowakilishwa katika mitandao ya kijamii na mazungumzo mtandaoni. (4) Ubunifu wa Tathmini: Kuendeleza tathmini za kwingineko za umahiri kati ya tamaduni, kama vile 'Orodha ya Maendeleo Kati ya Tamaduni' (IDI). (5) Elimu ya Walimu: Kuunganisha mbinu za ethnografia na ufundishaji muhimu katika programu za TESOL. Lengo kuu ni kuwaandaa wanafunzi si tu 'kutumia' Kiingereza bali 'kukiishi' kama chombo cha uraia wa kimataifa na haki ya kijamii.
12. Marejeleo
- Byram, M. (1997). Teaching and Assessing Intercultural Communicative Competence. Multilingual Matters.
- Kasper, G., & Rose, K. R. (2002). Pragmatic Development in a Second Language. Blackwell.
- Kramsch, C. (1993). Context and Culture in Language Teaching. Oxford University Press.
- Kramsch, C., & Zhu Hua (2016). Language, Culture and Language Teaching. In G. Hall (Ed.), Routledge Handbook of English Language Teaching (pp.38-50). Routledge.
- MLA Ad Hoc Committee on Foreign Languages. (2007). Foreign Languages and Higher Education: New Structures for a Changed World. Profession, 238-256.
- Norton, B. (2013). Identity and Language Learning (2nd ed.). Multilingual Matters.
- Risager, K. (2007). Language and Culture Pedagogy. Multilingual Matters.
- Widdowson, H. G. (1994). The Ownership of English. TESOL Quarterly, 28(2), 377-389.